به گزارش پایگاه خبری ایلام آگاه، کشت گلخانه‌ای به‌عنوان یکی از روش‌های نوین و پربازده در بخش کشاورزی، ظرفیت بالایی برای افزایش بهره‌وری، صرفه‌جویی در مصرف آب و تولید محصولات خارج از فصل دارد.

شرایط اقلیمی متنوع، تابش مناسب نور خورشید، و وجود نیروی انسانی آشنا با کشاورزی سنتی، استان ایلام را به یکی از مناطق مستعد برای توسعه گلخانه‌ها تبدیل کرده است؛ به‌ویژه در مناطقی که محدودیت منابع آبی و خاکی وجود دارد، کشت گلخانه‌ای می‌تواند جایگزینی پایدار و اقتصادی برای الگوهای سنتی باشد و نقش مهمی در اشتغال‌زایی و امنیت غذایی ایفا کند.

با وجود این ظرفیت‌ها، توسعه کشت گلخانه‌ای در استان با موانعی جدی مواجه است که مهم‌ترین آن کمبود سرمایه اولیه برای احداث و تجهیز واحدهای گلخانه‌ای است.

هزینه‌های بالای ساخت سازه، تأمین تجهیزات گرمایشی و سرمایشی، و زیرساخت‌های مورد نیاز مانند برق و آب، بسیاری از بهره‌برداران را از ورود به این حوزه بازداشته است؛ نبود تسهیلات بانکی متناسب با نیازهای واقعی کشاورزان و پیچیدگی‌های اداری در روند دریافت مجوزها نیز از دیگر عواملی است که روند توسعه این بخش را کند کرده است.

در چنین شرایطی، حمایت هدفمند از کشت گلخانه‌ای نه‌تنها یک ضرورت اقتصادی، بلکه یک راهبرد راهگشا برای مقابله با بحران آب، افزایش تولید و تثبیت جمعیت در مناطق روستایی به‌شمار می‌رود؛  تسهیل در پرداخت تسهیلات کم‌بهره، تأمین زیرساخت‌های اولیه، آموزش فنی به بهره‌برداران و ایجاد زنجیره‌های بازاریابی و صادرات، از جمله اقداماتی است که می‌تواند مسیر توسعه گلخانه‌ها را هموار کند و این ظرفیت بالقوه را به یک مزیت بالفعل در اقتصاد کشاورزی استان تبدیل سازد.

نظر کارشناس کشاورزی

مونا میری یک کارشناس کشاورزی با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی استان ایلام برای توسعه کشت گلخانه‌ای گفت: استان ایلام به دلیل برخورداری از تابش مناسب آفتاب در بیشتر ایام سال و تنوع اقلیمی در مناطق مختلف خود از استعداد بالایی برای تولید محصولات گلخانه‌ای برخوردار است و این مزیت می‌تواند زمینه‌ساز جهش تولید در بخش کشاورزی و کاهش وابستگی به واردات محصولات خارج از فصل باشد؛ به‌ویژه در شرایط کم‌آبی فعلی که بهره‌وری آب اهمیت دوچندانی یافته کشت گلخانه‌ای با مصرف بهینه منابع و تولید مستمر نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی ایفا می‌کند.

وی افزود: با وجود این ظرفیت‌ها متأسفانه توسعه گلخانه‌ها در استان با موانع جدی مواجه است که مهم‌ترین آن کمبود سرمایه اولیه برای احداث سازه‌های استاندارد و تأمین تجهیزات مورد نیاز است؛ بسیاری از کشاورزان به دلیل نبود منابع مالی کافی یا دشواری در دریافت تسهیلات بانکی امکان ورود به این حوزه را ندارند و همین مسئله موجب شده بخش قابل‌توجهی از اراضی مستعد بلااستفاده باقی بماند و فرصت‌های اشتغال و درآمدزایی از دست برود.

این کارشناس تأکید کرد: توسعه کشت گلخانه‌ای باید به‌عنوان یک راهبرد جدی در دستور کار دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد و حمایت‌های دولتی در قالب تسهیلات کم‌بهره آموزش‌های فنی تأمین زیرساخت‌های انرژی و آب و ایجاد بازار فروش تضمینی برای محصولات گلخانه‌ای می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری را افزایش دهد و زمینه را برای تحول در ساختار کشاورزی استان فراهم کند تا این بخش به‌عنوان یک پیشران اقتصادی نقش مؤثرتری در توسعه پایدار ایفا نماید.

توسعه گلخانه ها در ایلام

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام در گفت‌وگو با پایگاه خبری ایلام آگاه اظهار داشت: ایلام یکی از مستعدترین استان‌ها برای توسعه کشت گلخانه‌ای در کشور محسوب می‌شود که این ظرفیت طبیعی، در کنار نیروی انسانی جوان و نزدیکی به مرزهای غربی، امکان تولید صادرات‌محور را فراهم کرده و می‌تواند ایلام را به یکی از قطب‌های گلخانه‌ای ایران تبدیل کند.

وی افزود: شرایط اقلیمی مناسب، تابش مطلوب نور خورشید و وجود زمین‌های مستعد در مناطق گرمسیری، مزیت‌هایی است که در کمتر استانی به‌صورت هم‌زمان وجود دارد و باید با برنامه‌ریزی دقیق از آن بهره‌برداری شود.

حشمت عزیزان ادامه داد: با وجود این ظرفیت‌ها، مجموع سطح گلخانه‌های فعال در استان تنها حدود ۱۵ هکتار است که در مقایسه با پتانسیل‌های موجود، رقمی ناچیز و نگران‌کننده به‌شمار می‌رود.

وی تصریح کرد: همین فاصله میان ظرفیت و واقعیت موجب شده توسعه گلخانه‌ها به یکی از اولویت‌های اصلی سازمان جهاد کشاورزی تبدیل شود و در همین راستا، مطالعات اولیه برای احداث بیش از ۳۰۰ هکتار گلخانه در نقاط مختلف استان آغاز شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی ایلام با اشاره به موانع موجود تأکید کرد: هزینه‌های بالای احداث، نبود سرمایه‌گذاران بومی، فقدان بیمه تخصصی و پیچیدگی فرآیندهای اداری از جمله چالش‌های جدی در مسیر توسعه این بخش هستند.

وی همچنین به نبود بانک اطلاعاتی جامع از ظرفیت‌های گلخانه‌ای استان اشاره کرد و آن را مانعی برای برنامه‌ریزی دقیق و جذب سرمایه‌گذار دانست و گفت: در پاسخ به این چالش‌ها، اجرای دو پروژه بزرگ شامل یک گلخانه ۲۵ هکتاری و یک مجتمع ۱۰۰ هکتاری در دستور کار قرار گرفته که تحقق آن‌ها منوط به تأمین آب از طریق سامانه گرمسیری و جذب سرمایه‌گذاران خارج از استان است.

در مجموع، توسعه کشت گلخانه‌ای در ایلام با وجود ظرفیت‌های اقلیمی و موقعیت جغرافیایی مناسب، فرصتی راهبردی برای تحول در بخش کشاورزی استان است؛ اما تحقق این هدف نیازمند رفع موانع سرمایه‌گذاری، تأمین زیرساخت‌ها و هم‌افزایی نهادهای مسئول در سطح ملی و استانی خواهد بود.